Τι είναι η ακμή;
Η ακμή είναι μια συχνή, χρόνια δερματική νόσος που παρουσιάζεται περίπου στο 80 % του πληθυσμού. Εμφανίζεται κυρίως κατά την εφηβεία αλλά μπορεί να επιμένει ή και να εμφανιστεί για πρώτη φορά και στην ενήλικη ζωή. Προκαλείται από απόφραξη ή/και φλεγμονή των τριχικών θυλάκων λόγω από την αυξημένης παραγωγής σμήγματος, τον αυξημένο πολλαπλασιασμό των κυττάρων, την παρουσίας βακτηρίων όπως το Propionibacterium acnes και την ύπαρξη φλεγμονής. Επιπλέον, η γενετική προδιάθεση αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην αιτιοπαθογένεια της νόσου.
Σε τι διακρίνεται;
Ανάλογα με κλινική εικόνα, η ακμή διακρίνεται στη μη φλεγμονώδη, φαγεσωρική ακμή, που χαρακτηρίζεται από ανοιχτούς και κλειστούς φαγέσωρες, γνωστούς ως λευκά και μαύρα στίγματα, και στη φλεγμονώδη ακμή με βαθμίδα σοβαρότητας από την ήπια βλατιδοφλυκταινώδη με την παρουσία βλατίδων και φλύκταινων έως και τη βαριά κυστική ακμή με τις κύστεις, τα οζίδια και την τάση για δημιουργίας ουλών. Σπανιότερα εμφανίζεται η κεραυνοβόλος ακμή με οξεία έναρξη βαριάς κυστικής ακμής η οποία παρουσιάζεται κυρίως σε αγόρια εφηβικής ηλικίας. Οι βλάβες της ακμής εντοπίζονται σε περιοχές που είναι πλούσιες σε σμηγματογόνους αδένες όπως το πρόσωπο, η πλάτη και το στήθος ενώ στην ενήλικη ζωή οι βλάβες χαρακτηριστικά εμφανίζονται στη γνάθο και το πηγούνι.
Πως αντιμετωπίζεται;
Η ακμή πρέπει να αντιμετωπίζεται εγκαίρως και ορθά καθώς επηρεάζει την ποιότητα ζωής των ασθενών ενώ υπάρχει και ο κίνδυνος δημιουργίας μόνιμων ουλών. Ο ασθενής πρέπει να γνωρίζει πως η αποτελεσματικότητα της θεραπείας απαιτεί συστηματικότητα, επιμονή και θα πρέπει να συνεχίζεται για όσο διαρκεί η τάση του δέρματος να εμφανίζει βλάβες ακμής.
Ανάλογα με την κλινική μορφή και την βαρύτητα της κατάστασης, η θεραπεία μπορεί να γίνει με τοπικά φαρμακευτικά σκευάσματα, με σκευάσματα που λαμβάνονται από το στόμα ή με συνδυασμό αυτών των παραγόντων. Όταν υπάρχει ορμονική διαταραχή π.χ. σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, η θεραπεία με αντισυλληπτικά ή ορμόνες έχει θέση.
Η δίαιτα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη και η αποφυγή junk foods έχει προταθεί ως ένα μέτρο για τη διαχείριση της ακμής, ενώ το αποβουτυρωμένο γάλα έχει συσχετισθεί με την παρουσία ακμής.
Προτεινόμενες θεραπείες
Άλλες θεραπείες που χρησιμοποιούνται ανάλογα με το είδος το βλαβών (πχ φλεγμονώδεις ή μη, ουλές κλπ) και τις εξατομικευμένες ανάγκες του ασθενή, είναι τα χημικά peeling, το micro-needling, η φωτοθεραπεία, ο βαθύς ιατρικός καθαρισμός, η μικροδερμοαπόξεση με διαμάντι και η αυτόλογη μεσοθεραπεία (Rich platelet plasma– PRP).
Χημικά peeling γλυκολικού ή σαλικυλικού οξέος χρησιμοποιούνται με πολύ καλά αποτελέσματα σε ενεργές βλάβες ακμής ενώ σε εγκατεστημένες ουλές το τριχλωροξικό οξύ έχει εξαιρετικά αποτελέσματα.
Το micro-needling είναι μια διαδικασία που χρησιμοποιεί μικροσκοπικές βελόνες και προκαλεί μικροτραυματισμούς στο δέρμα αναγκάζοντάς το να διεγείρει την παραγωγή κολλαγόνου και ελαστίνης. Επιπλέον, οι οπές που δημιουργούνται από τις βελόνες επιτρέπουν στα προϊόντα που τοποθετούνται στην επιφάνεια του δέρματος να απορροφηθούν αποτελεσματικότερα. Με αυτούς τους μηχανισμούς το micro-needling έχει πολύ καλά αποτελέσματα στην θεραπεία των ουλών.
Ένας εξειδικευμένος δερματολόγος έχει την εμπειρία και την γνώση να επιλέξει την καταλληλότερη για τον κάθε ασθενή θεραπεία, μεμονωμένη ή συνδυαστική.
Γράφει η Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος Dr Άρια Στραβοδήμου MD, MSc, PhD,
Επιστημονικά Υπεύθυνος του Πολυϊατρείου MET COSMETIC.
